Commissie: Advocatuur
Categorie: Kwaliteit dienstverlening
Jaartal: 2025
Soort uitspraak: Bindend Advies
Uitkomst: ongegrond
Referentiecode:
481813/594507
De uitspraak:
Waar gaat de uitspraak over?
In deze zaak dienden twee klagers een klacht in bij de Geschillencommissie Advocatuur over de kosten en kwaliteit van de dienstverlening van hun advocaat. De advocaat had hen bijgestaan in een tuchtprocedure tegen een ziekenhuis. Klagers vonden dat de advocaat kosten had gerekend vóórdat zij de opdrachtbevestiging hadden ondertekend, en dat hij hen verkeerd had geïnformeerd over mogelijke vergoeding via hun rechtsbijstandsverzekering. Ook waren ze ontevreden over de communicatie, het medisch advies en het feit dat de advocaat zich kort voor de zitting zou hebben teruggetrokken. De advocaat stelde dat hij duidelijk had aangegeven dat hij op betalende basis werkte en dat hij niet op basis van gefinancierde rechtsbijstand wilde optreden. Hij had de opdrachtbevestiging en het uurtarief van €265 duidelijk vastgelegd. De werkzaamheden waren gestart na overleg met klagers, en de kosten waren redelijk. De advocaat had een medisch adviseur ingeschakeld, zoals afgesproken, en kon niet voorzien dat het advies negatief zou uitvallen. Hij had voorgesteld om, vanwege het negatieve advies en om kosten te besparen, niet bij de zitting aanwezig te zijn. Klagers hadden hiermee ingestemd. De commissie oordeelde dat de advocaat had gehandeld zoals van een redelijk bekwame en zorgvuldig werkende advocaat mag worden verwacht. De kosten waren niet bovenmatig en de communicatie was voldoende. Er was geen sprake van een datalek of schending van de privacyregels. De klacht werd daarom ongegrond verklaard en het verzoek tot terugbetaling van kosten en schadevergoeding werd afgewezen.
De volledige uitspraak
Onderwerp van het geschil
Het geschil betreft de door de advocaat in rekening gebrachte kosten, alsmede de kwaliteit van de dienstverlening door de advocaat.
Standpunt van klagers
Voor het standpunt van klagers verwijst de commissie naar de overgelegde stukken. In de kern komt het standpunt op het volgende neer.
Klagers hebben zich tot de advocaat gewend in verband met een medisch geschil (tuchtprocedure) met een ziekenhuis. Klagers zijn het niet eens met het door de advocaat in rekening gebrachte bedrag. De advocaat heeft kosten in rekening gebracht voor werkzaamheden die niet in overeenstemming waren met de gemaakte afspraken. Zo heeft hij al kosten in rekening gebracht, vóórdat klagers de opdrachtbevestiging hadden ondertekend.
Klagers hebben geen gebruik kunnen maken van gefinancierde rechtsbijstand. De advocaat gaf aan dat de kosten zouden worden vergoed door de verzekeringsmaatschappij van klagers. Hij zou hiervoor een brief sturen, maar dit heeft hij niet gedaan. Later liet hij klagers weten dat een dergelijke vergoeding niet mogelijk is. Als de advocaat correcte informatie had gegeven over de beperkingen van de verzekeringsdekking, dan hadden klagers andere maatregelen kunnen nemen om verdere kosten te vermijden.
Verder zijn kosten in rekening gebracht voor een brief van de advocaat aan de door hem ingeschakelde medisch adviseur. De inhoud van deze brief klopte niet en klagers hebben deze tot twee keer toe moeten aanvullen. Als (de medewerkers van) de advocaat nauwkeurig was (waren) geweest en zich goed had(den) ingelezen, waren deze kosten niet nodig geweest. Volgens klagers was sprake van haastwerk in verband met vakanties.
Klagers zijn voorts niet tevreden over de kwaliteit van de dienstverlening. De advocaat heeft de zaak aangenomen, terwijl hij had kunnen weten dat de uitslag van de medisch adviseur niet in het voordeel van klagers zou zijn. De advocaat heeft nagelaten klagers tijdig en adequaat voor te bereiden op de gevolgen van het medisch advies. Toen het rapport van de medisch adviseur negatief uitviel, trok hij zich kort vóór de zitting plotseling terug zonder verdere ondersteuning of strategische advisering. Hij raadde hen zelfs aan om niet naar de zitting te gaan, wat een cruciale fout was in de belangenbehartiging. Als de advocaat klagers goed had voorbereid en had aangegeven dat hij zich zou terugtrekken als het medisch advies niet in hun voordeel was, waren zij de opdracht met hem niet aangegaan.
De communicatie door de advocaat liet te wensen over. De advocaat heeft klagers niet volledig c.q. tijdig geïnformeerd, was slecht bereikbaar en reageerde niet (binnen redelijke termijn) op e-mails en terugbelverzoeken.
De advocaat heeft privacygevoelige informatie onbeveiligd via de e-mail verstuurd.
Klagers zijn van mening dat de advocaat niets voor hen heeft gedaan. Hij heeft nagelaten om hun belangen voldoende te behartigen. Zij voelen zich door hem aan het lijntje gehouden.
Klagers verzoeken de commissie te bepalen dat de advocaat een deel van de kosten aan hen moet terugbetalen, alsmede in redelijkheid en billijkheid een vergoeding vast te stellen voor de schade die zij door toedoen van de advocaat hebben geleden.
Standpunt van de advocaat
Voor het standpunt van verwijst de commissie naar de overgelegde stukken. In de kern komt het standpunt op het volgende neer.
De advocaat heeft in opdracht van klagers werkzaamheden verricht. Dat de opdrachtbevestiging eerst na aanvang van de dienstverlening door klaagster sub 2 is ondertekend, is niet relevant. Zelfs indien er geen opdrachtbevestiging zou zijn, zijn klagers – althans is klaagster sub 2 uit hoofde van de door hen/haar verstrekte opdracht – gehouden tot betaling van de verrichte werkzaamheden.
De advocaat heeft te kennen gegeven dat hij klagers zou bijstaan op betalende basis en dat hij dat niet wilde doen op basis van een toevoeging, nog daargelaten dat klagers mogelijk niet voor een toevoeging in aanmerking zouden komen en de Raad voor Rechtsbijstand voor een tuchtprocedure mogelijk geen toevoeging zou verstrekken. Hij heeft tevens uitgelegd dat voor de medische onderbouwing van het verwijt van klagers aan het ziekenhuis een advies van een medisch adviseur nodig was en dat daaraan kosten zijn verbonden. Klagers hebben hiermee ingestemd.
Klagers hebben van de rechtsbijstandsverzekeraar een bedrag ontvangen ter afkoop. Zij waren zich ervan bewust dat er dus geen dekking meer bestond voor de advocaatkosten. Dat de advocaat ervoor zou zorgen dat er wel dekking zou komen, is absoluut niet besproken.
De advocaat heeft de conceptbrief aan de medisch adviseur eerst aan klagers voorgelegd. Klagers hebben daarop gereageerd. Dat zij aanpassingen of aanvullingen wensten, is geen enkel probleem. Echter, niet valt in te zien dat de advocaat de daarop betrekking hebbende werkzaamheden voor eigen rekening moet nemen. Hierbij klemt dat de conceptbrief een zorgvuldig opgestelde, uitvoerige brief betreft, die in beginsel verzonden had kunnen worden. De advocaat vond de aanvullingen nuttig en heeft die overgenomen. Het past bij een samenwerking dat de advocaat openstaat voor input van de cliënt(en).
De advocaat had niet kunnen voorzien dat het advies van de medisch adviseur negatief zou zijn. De advocaat heeft zich niet uit de zaak teruggetrokken. Hij heeft met klagers besproken dat het medisch advies ongunstig was en dat voor de door hen tegen het ziekenhuis ingediende klacht dus geen onderbouwing kon worden gegeven. Hij heeft toen voorgesteld, ter beperking van kosten, om ervan af te zien dat hij klagers bij de zitting zou bijstaan. Klagers waren het hiermee eens.
De advocaat heeft steeds op zorgvuldige wijze met klagers gecommuniceerd en heeft alle aspecten die voor de zaak relevant waren met hen besproken. Hij is duidelijk geweest over zowel de kosten als de aan het medisch advies te verbinden consequenties. Ook herkent hij niet dat hij slecht bereikbaar was en op
e-mails niet of niet binnen een redelijke termijn heeft gereageerd. Indien klagers de advocaat hadden laten weten dat zij hechtten aan beveiligd e-mailen, dan had hij daaraan gevolg gegeven. In de communicatie via de e-mail heeft zich geen enkele calamiteit voorgedaan. Van een datalek is geen sprake geweest, noch van enige andere inbreuk of benadeling.
De advocaat is van mening dat er geen grond bestaat voor terugbetaling van de werkzaamheden die voor klagers zijn verricht, Hij heeft de zaak voor klagers in behandeling genomen en datgene gedaan wat van hem, in de gegeven omstandigheden, verwacht mocht worden. Hij heeft daarvoor redelijke kosten in rekening gebracht, conform de opdrachtbevestiging. Datzelfde geldt voor de kosten die de medisch adviseur in rekening heeft gebracht.
Beoordeling van het geschil
De commissie heeft het volgende overwogen.
De commissie beslist naar redelijkheid en billijkheid met inachtneming van de tussen partijen gesloten overeenkomst, waarbij zij als maatstaf voor het handelen van de advocaat hanteert dat deze heeft gehandeld zoals mag worden verwacht van een redelijk bekwame en redelijk handelende advocaat.
Klagers maken de advocaat een aantal verwijten. De commissie treft in de overgelegde stukken geen gronden of aanwijzingen aan voor deze door de advocaat gemotiveerd weersproken verwijten. De verwijten van klagers vinden geen steun in de overgelegde stukken.
De door de advocaat in rekening gebrachte kosten
De commissie merkt vooraf op dat zij sinds het arrest van het Hof van Justitie van 12 januari 2023 (ECLI:EU:C:2023:14) – ook ambtshalve – dient te toetsen of de ondernemer (de advocaat) de consument informatie heeft verschaft die de consument in staat stelt bij benadering de totale kosten van de diensten te ramen.
Echter, de opdracht in de onderhavige zaak is gegeven vóór de datum van voormeld arrest. Nu de advocaat op dat moment niet op de hoogte kon zijn van de gevolgen van voormelde Europese uitspraak, zal de commissie de ambtshalve toetsing aan genoemde uitspraak van het Hof van Justitie niet uitvoeren.
Op grond van de overgelegde stukken staat vast dat klaagster sub 2 op 3 augustus 2022 de opdrachtbevestiging van de advocaat heeft ondertekend. Uit de urenspecificatie, behorend bij de declaratie van 8 december 2022, blijkt dat de advocaat vanaf 17 juni 2022 werkzaamheden heeft verricht. De werkzaamheden betreffen e-mailwisselingen met klaagster sub 2 en een bespreking met klagers op 25 juli 2022. Klagers hebben deze werkzaamheden niet weersproken. De commissie is van oordeel dat de advocaat de daaraan verbonden kosten in redelijkheid bij hen in rekening mocht brengen. Dat de opdrachtbevestiging pas op 3 augustus 2022 door klaagster sub 2 is ondertekend, doet daaraan niet af. Daarbij neemt de commissie in aanmerking dat de aan de e-mailwisselingen bestede tijd minimaal is en dat van een afspraak om de eerste bespreking gratis te doen, niet is gebleken.
De commissie stelt voorts vast dat de advocaat de financiële consequenties van de dienstverlening duidelijk heeft vastgelegd in de opdrachtbevestiging. Daarin staat onder meer vermeld:
“Dat het kantoor de cliënt heeft gewezen op:
– De mogelijkheid om een aanvraag te doen om in aanmerking te komen voor gefinancierde rechtshulp op basis van een toevoeging in de zin van de Wet op de Rechtsbijstand, waarvan de kosten deels door de Nederlandse Staat gedragen worden;
– Het feit dat het kantoor niet op die basis werkzaam wil zijn en cliënt zich daartoe tot een andere advocaat kan wenden.
(…)
Het kantoor zal aan cliënt in rekening brengen een honorarium, dat wordt berekend op basis van een uurtarief. Het door cliënt aan het kantoor voor verleende diensten verschuldigde honorarium wordt berekend op basis van een uurtarief ad € 265,- exclusief verschotten en BTW. Dit is een vast tarief, dat dus niet verschilt naar aard der werkzaamheden.”
Door ondertekening van de opdrachtbevestiging heeft klaagster sub 2 zich ermee akkoord verklaard dat de advocaat haar (en haar echtgenoot) op betalende basis, tegen het in de opdrachtbevestiging vermelde uurtarief, zou bijstaan.
De advocaat heeft onweersproken gesteld dat klagers van de rechtsbijstandsverzekeraar een bedrag hebben ontvangen ter afkoop. Dat er – gelet op de met de rechtsbijstandsverzekeraar getroffen schikking -geen dekking meer bestond voor de kosten van de advocaat, kan de advocaat niet worden verweten. Dat de advocaat (desondanks) een brief aan de rechtsbijstandsverzekeraar zou sturen, is door hem gemotiveerd weersproken.
Ten aanzien van de brief aan de medisch adviseur staat vast dat de advocaat deze in concept aan klagers heeft voorgelegd en dat hij deze aan de hand van de opmerkingen van klagers heeft aangepast. Klagers hebben hun stelling dat de conceptbrief inhoudelijk niet klopte, tegenover de gemotiveerde betwisting daarvan door de advocaat, niet nader onderbouwd. Dat de advocaat openstond voor de input van klagers, valt hem niet te verwijten maar getuigt veeleer van een juiste taakopvatting. Naar het oordeel van de commissie heeft de advocaat de kosten voor het verwerken van de opmerkingen van klagers in redelijkheid bij hen in rekening mogen brengen.
Kwaliteit van de dienstverlening
De commissie stelt voorop dat bij de uitvoering van de overeenkomst van opdracht door de advocaat sprake is van een inspanningsverplichting en niet van een resultaatsverbintenis. De inspanningsverplichting bestond niet in het behalen van een bepaald resultaat, maar bestond daaruit dat de advocaat zich daarvoor diende in te spannen. Het is de commissie niet gebleken dat de advocaat zijn inspanningsverplichting niet correct of onvoldoende is nagekomen en ook niet dat de advocaat de belangen van klagers onvoldoende heeft behartigd of hen aan het lijntje heeft gehouden.
Uit de overgelegde stukken blijkt dat in overleg met klagers is besloten een medisch adviseur in te schakelen om de klacht van klagers tegen het ziekenhuis te laten beoordelen. Het is de advocaat niet aan te rekenen dat de medisch adviseur een negatief advies heeft uitgebracht. Dit was – zoals hij terecht stelt -voor hem ook niet te voorzien.
Anders dan klagers stellen, heeft de advocaat zich na het negatieve advies niet teruggetrokken. Hij heeft slechts voorgesteld om, ter beperking van kosten, ervan af te zien klagers ter zitting bij te staan. Klaagster heeft blijkens haar e-mail van 2 oktober 2022 hiermee ingestemd. De commissie stelt voorts vast dat blijkens de e-mail van 20 november 2022 juist klagers zelf hebben besloten om de zaak af te sluiten en de samenwerking met de advocaat te beëindigen.
Het verwijt van klagers over de communicatie heeft de advocaat gemotiveerd weersproken. Op grond van de overgelegde stukken kan de commissie niet vaststellen dat de advocaat klagers niet zorgvuldig of niet tijdig heeft geïnformeerd.
Klagers beklagen zich tot slot over het onbeveiligd verzenden van privacygevoelige informatie door de advocaat. Naar het oordeel van de commissie is van een schending van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) geen sprake, nu deze Verordening slechts van toepassing is op het delen van informatie van derden. Niet gebleken is dat de advocaat informatie van klagers – zonder hun toestemming – aan derden heeft verstrekt.
Conclusie
Het geheel overziende komt de commissie tot de conclusie dat de advocaat heeft gehandeld zoals mag worden verwacht van een redelijk bekwame en redelijk handelende advocaat. Dit betekent dat de klacht van klagers ongegrond zal worden verklaard. Het verzoek tot terugbetaling van (een deel van) de kosten zal daarom worden afgewezen. Daarbij merkt de commissie op dat het door de advocaat in rekening gebrachte kosten haar, gelet op de aard en omvang van de verrichte werkzaamheden, niet bovenmatig voorkomt. De verzochte schadevergoeding zal eveneens worden afgewezen.
Derhalve wordt als volgt beslist.
Beslissing
De commissie verklaart de klacht van klagers ongegrond en wijst het door hen verzochte af.
Aldus beslist door de Geschillencommissie Advocatuur, bestaande uit de heer mr. J. van der Groen, voorzitter, mevrouw mr. H.M.J. van den Hurk en de heer H.W. Zuur, leden, in aanwezigheid van mevrouw mr. drs. I.M. van Trier, secretaris, op 21 januari 2025.