Commissie: Notariaat
Categorie: (non)conformiteit
Jaartal: 2025
Soort uitspraak: tussenadvies
Uitkomst: aanvullende informatie nodig
Referentiecode:
780561/1068718
De uitspraak:
Waar gaat deze uitspraak over?
Deze zaak gaat over een conflict tussen een cliënte en de notaris die als executeur en afwikkelingsbewindvoerder de nalatenschap van haar overleden vader beheert. De cliënte vindt dat de notaris zijn informatieplicht niet nakomt. Volgens haar geeft hij onvoldoende inzicht in de kosten van zijn werkzaamheden, reageert hij traag of onvolledig op haar vragen, is onduidelijk of er tussentijds declaraties zijn verstuurd en heeft hij haar klacht niet zorgvuldig behandeld. Zij stelt dat haar vader in zijn testament heeft vastgelegd dat erfgenamen goed geïnformeerd moesten worden. De cliënte vroeg daarom onder meer om vervanging van de notaris of om toezicht op zijn werkzaamheden. De notaris heeft inhoudelijk geen verweer gevoerd bij de commissie. De commissie oordeelt dat zij niet bevoegd is om de notaris als executeur te ontslaan of hem werkafspraken op te leggen, omdat dit niet binnen haar bevoegdheden valt. Wel vindt de commissie dat zij voor een goede beoordeling van de klacht meer informatie nodig heeft over de werkzaamheden en kosten van de notaris. Daarom moet de notaris binnen drie weken een tussentijdse rekening en verantwoording overleggen, inclusief een urenspecificatie en toelichting op de verrichte werkzaamheden. Daarna krijgt de cliënte de gelegenheid om hierop te reageren. Een definitieve beslissing over de klacht wordt nog niet genomen; de commissie houdt de verdere behandeling van de zaak aan.
De volledige uitspraak
Onderwerp van het geschil
Het geschil heeft betrekking op de wijze waarop de notaris zijn taken uitvoert als executeur en afwikkelingsbewindvoerder in de nalatenschap van de vader van de cliënte.
Standpunt van de cliënte
Voor het standpunt van de cliënte verwijst de commissie naar de overgelegde stukken. In de kern komt dit erop neer dat de notaris, zijnde de executeur en afwikkelingsbewindvoerder van de nalatenschap van de vader van de cliënte, zijn informatieplicht schendt. De cliënte heeft hiertoe – samengevat weergegeven – de volgende vier klachtonderdelen naar voren gebracht.
1) De notaris heeft geen inzicht gegeven in de kosten die hij in rekening brengt voor zijn dienstverlening. Dit is in strijd met artikel 3.1 van de Spelregels voor notaris en consument van het Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB). Het is onduidelijk of hij een uurloon hanteert of dat zijn loon één procent van de nalatenschap van de vader van de cliënte op de dag van zijn overlijden is. Als hij een uurloon hanteert dan ontbreekt een urenspecificatie met een toelichting van zijn verrichte werkzaamheden. Ook dient de notaris in dat geval een inschatting te geven van de tijd die hij nodig heeft voor zijn werkzaamheden.
2) De notaris reageert vaak pas weken later op de vragen van de cliënte. Daarbij komt dat als de notaris reageert hij slechts deels antwoord geeft op de vragen. De cliënte wijst de commissie op de door haar overgelegde e-mailcorrespondentie tussen partijen waarin een aantal vragen van de cliënte onbeantwoord zijn gebleven door de notaris, bijvoorbeeld ten aanzien van de woning van de vader van de cliënte en onbetaalde nota’s.
3) Het is onduidelijk of de notaris tussentijds gedeclareerd heeft.
4) De cliënte heeft op 21 juni 2024 per e-mail een klacht ingediend bij de notaris, maar reageert hier niet op gepaste wijze op om de volgende redenen:
– De notaris reageert pas acht weken later op de klacht, omdat hij naar eigen zeggen de tijd nodig had om zijn gemoederen te laten bedaren en niet uit emotie wilde reageren,
– De klacht van de cliënte is door de notaris weggezet als gevoelens die hij respecteert maar hij zich niet in herkent,
– De notaris laat de cliënte weten dat zij hem niet in de weg kan staan en dat zij ook niet kan bepalen wat hij wel of niet doet,
– De notaris geeft de cliënte geen schriftelijke informatie over haar klachtmogelijkheden, ondanks dat de cliënte hierom vraagt,
– De notaris wil het gesprek aangaan met de cliënte na zijn vakantie, maar neemt geen contact op met de cliënte voor dit gesprek.
De notaris schendt hierdoor artikel 6.1 en 6.2 van de Spelregels voor de notaris en consument van de KNB.
De cliënte benadrukt dat haar vader expliciet in zijn testament heeft aangegeven dat de erfgenamen op de hoogte moesten worden gehouden door de notaris. De notaris schendt het recht op informatie van de cliënte en belemmert hiermee dat de cliënte zijn werkzaamheden controleert.
Verzoeken
De cliënte heeft de commissie in het vragenformulier verzocht om te bepalen dat een collega van de notaris zijn taken ten aanzien van de nalatenschap overneemt. Indien dit verzoek niet toewijsbaar zou zijn dan wenst de cliënte dat er werkafspraken voor de notaris worden vastgesteld, waarbij wordt bepaald dat een collega van de notaris hierop toezicht houdt en zich wendt tot de cliënte als de notaris in zijn oude patroon vervalt.
De cliënte heeft de commissie in het vragenformulier tevens verzocht om in redelijkheid en billijkheid een vergoeding vast te stellen. Ter zitting heeft de cliënte aangegeven dat zij deze vergoeding wenst wegens de emotionele schade die zij heeft geleden door de handelswijze van de notaris.
Standpunt van de notaris
De commissie heeft geen verweer van de notaris ontvangen, ondanks dat hij daartoe meerdere malen in de gelegenheid is gesteld. De commissie heeft enkel op 10 juli 2025 een brief van de notaris ontvangen waarin hij het volgende schrijft aan de commissie.
“Uw zaaknummer: 780561/1068718
Bij deze reageer ik op uw brief van 16 juni met opgemeld zaaknummer.
Omdat ik geen e-mailadres kon vinden reageer ik bij brief.
Er wordt gesproken over een toevoeging aan een zaak en uit de bijlagen kan ik afleiden dat [de cliënte] daarover kennelijk met u over in contact staat; ze heeft er zelfs al over dat de notaris al 21 dagen te laat is.
[De cliënte] heeft begin dit jaar inderdaad bij mij aangegeven contact met u te hebben gezocht, maar van een formele zaak/dossier o.i.d. heb ik geen weet, geen bericht gehad.
Wellicht bent u vergeten mij op de hoogte te brengen of is er iets misgegaan in de post of e-mail communicatie? Ik verneem graag schriftelijk van u, bij voorkeur per e-mail.”
De commissie heeft de notaris na ontvangst van deze brief (wederom) zowel schriftelijk (per post en e-mail) als telefonisch benaderd. Ondanks het voorgaande heeft de commissie niets meer vernomen van de notaris.
Beoordeling van het geschil
Verzoeken cliënte
Voordat de commissie overgaat tot de inhoudelijke beoordeling van de klacht stelt zij op voorhand vast dat de verzoeken van de cliënte aan de commissie om in wezen de notaris als executeur te ontslaan, dan wel om werkafspraken op te leggen aan de notaris, niet toewijsbaar zijn. De bevoegdheid tot het ontslaan van een executeur is immers exclusief voorbehouden aan de kantonrechter (ex artikel 4:149 lid 2 BW) en het opleggen van werkafspraken acht de commissie onwerkbaar.
Informatieplicht notaris
De vraag die ter beoordeling van de commissie ligt is of de notaris heeft gehandeld zoals verwacht mag worden van een redelijk bekwame en redelijk handelende notaris.
In artikel 18 lid 2 van het reglement van de commissie is bepaald dat de commissie iedere beslissing kan nemen die zij redelijk acht ter beëindiging van het geschil. De commissie stelt vast dat de klacht van de cliënte niet weersproken is door de notaris. Voor een goede beoordeling van de zaak heeft de commissie echter informatie van de notaris nodig over welke werkzaamheden de notaris tot nu toe heeft verricht en hoe hoog de kosten zijn die hij daarvoor tot nu toe in rekening heeft gebracht of nog in rekening zal brengen. De commissie neemt hierbij tevens in overweging dat de cliënte heeft aangegeven dat zij veel stress ervaart doordat haar vragen rondom de afwikkeling van de erfenis van haar vader onbeantwoord blijven, waardoor zij de periode van rouw van haar ouders moeilijk kan afsluiten. De commissie zal gelet hierop de notaris gelasten om uiterlijk drie weken na datum verzending van dit bindende tussenadvies een tussentijdse rekening en verantwoording te overleggen per heden, inclusief urenspecificatie met een toelichting van de werkzaamheden. Indien de notaris hier niet aan voldoet binnen de gestelde termijn, kan de commissie daaraan de gevolgen verbinden die zij geraden acht. De cliënte krijgt de gelegenheid om op de rekening en verantwoording van de notaris te reageren. De commissie houdt iedere verdere beslissing aan.
Derhalve wordt als volgt beslist.
Beslissing
De commissie:
– gelast de notaris om uiterlijk drie weken na datum verzending van dit bindende tussenadvies een tussentijdse rekening en verantwoording te overleggen per heden, inclusief urenspecificatie met toelichting verrichte werkzaamheden, waarna de cliënte de gelegenheid krijgt om hierop te reageren,
– houdt iedere verdere beslissing aan.
Aldus beslist door de Geschillencommissie Notariaat, bestaande uit de heer mr. A.G.M. Zander, voorzitter, de heer mr. M. de Waal, de heer mr. P.C. de Klerk, leden, in aanwezigheid van mevrouw mr. R.H.W. Theuns-van Waasdijk, secretaris, op 26 september 2025.
de heer mr. A.G.M. Zander