Commissie: Notariaat
Categorie: Kosten
Jaartal: 2026
Soort uitspraak: Bindend Advies
Uitkomst: gegrond
Referentiecode:
1328401/1336330
De uitspraak:
Waar gaat deze uitspraak over?
Deze zaak gaat over een geschil tussen een cliënte en een notaris over een factuur van € 816,75 voor een oriënterend gesprek en aanvullende werkzaamheden. De cliënte stelde dat zij alleen een eerste kennismakingsgesprek had gehad over een mogelijk samenlevingscontract en testamenten, zonder dat zij een opdracht had gegeven of duidelijke afspraken had gemaakt over de kosten. De notaris vond dat de kosten terecht waren, omdat hij vooraf informatie over zijn tarieven had verstrekt en tijdens het gesprek juridisch advies had gegeven. De Geschillencommissie oordeelde dat er geen overeenkomst tot stand was gekomen en dat de notaris onvoldoende duidelijkheid had gegeven over de te verwachten kosten. Alleen verwijzen naar een brochure met een brede tariefrange was volgens de commissie niet voldoende om aan de informatieplicht te voldoen. Wel vond de commissie dat de cliënte een redelijke vergoeding moest betalen voor het gevoerde gesprek van ongeveer 50 minuten. Daarom werd de factuur gematigd tot € 364,62 inclusief btw. Het overige deel van het depotbedrag moest aan de cliënte worden terugbetaald. De klacht werd gegrond verklaard en de notaris moest daarnaast het klachtengeld van € 52,50 aan de cliënte vergoeden en de behandelingskosten van de commissie betalen.
De volledige uitspraak
Onderwerp van het geschil
Cliënte heeft de klacht voorgelegd aan de notaris.
Het geschil betreft de verschuldigdheid van de factuur van de notaris.
Cliënte heeft een bedrag van € 816,75 niet betaald en bij de commissie gedeponeerd.
Standpunt van cliënte
Voor het standpunt van cliënte verwijst de commissie naar de overgelegde stukken. In de kern komt het standpunt op het volgende neer.
Op 20 augustus 2025 hebben cliënte en haar partner een oriënterend gesprek met de notaris gevoerd om te bezien of zij een mogelijke samenwerking met de notaris wilden aangaan inzake het opstellen van een samenlevingscontract en testamenten. Er is tijdens dit gesprek geen opdracht tot dienstverlening verstrekt en evenmin zijn er afspraken gemaakt over het verrichten van betaalde werkzaamheden. Tijdens het gesprek is niet gesproken over een uurtarief, tijdsbesteding of een kostenindicatie van het gesprek. Wel is door cliënte om een offerte gevraagd, om te bezien of zij en haar partner daadwerkelijk met de notaris verder wilden. Na het oriënterend gesprek heeft cliënte een offerte ontvangen.
Op 29 december 2025 heeft cliënte van de notaris een factuur (factuurnummer [nummer]) ontvangen voor de bespreking van 20 augustus 2025 en bijkomende werkzaamheden verricht in de periode van 20 augustus 2025 tot en met 29 december 2025 ter hoogte van € 816,75.
Vooraf is van de zijde van de notaris gemeld dat aan het gesprek kosten verbonden konden zijn, maar niet welke werkzaamheden tegen welk tarief zouden worden verricht. Er is geen opdracht verstrekt. Desondanks is het hoogste uurtarief toegepast. Tevens ziet een deel van de factuur op werkzaamheden na 20 augustus 2025, waarvoor geen toestemming is gegeven. Cliënte verzoekt de commissie de declaratie te matigen tot een redelijk bedrag dat past bij de aard van het gesprek.
Ter zitting heeft cliënte – voor zover van belang voor de beoordeling van het geschil – het volgende naar voren gebracht. Het gesprek van 20 augustus 2025 is beëindigd met het verzoek van cliënte graag een offerte van de notaris te ontvangen. De offerte samenlevingscontract met een kostenopgave van € 2.899,50 inclusief btw en verschotten is op 1 september 2025 aan cliënte toegestuurd, maar daarin bleek slechts één testament te zijn opgenomen, waarop namens cliënte op 8 september 2025 om een aangepaste offerte is verzocht, die zij op 31 december 2025 heeft ontvangen.
Inmiddels heeft cliënte op 29 december 2025 de door haar bestreden declaratie ontvangen. Cliënte is erg geschrokken van de hoogte van de factuur en heeft de notaris telefonisch om een toelichting van de kosten gevraagd. Uit de verkregen toelichting heeft cliënte de conclusie getrokken dat zij naast redelijke kosten in verband met het adviesgesprek van 20 augustus 2025 alleen een bedrag voor ‘tweemaal identiteitscontrole’ (€ 140,-) verschuldigd is, nu het opstellen van de offerte niet in rekening is gebracht en cliënte voor de overige werkzaamheden na 20 augustus 2025 geen opdracht heeft gegeven.
Cliënte en haar partner hebben besloten, nadat zij op 12 januari 2026 tegen de factuur bezwaar hebben gemaakt, van verdere samenwerking met de notaris af te zien. Cliënte heeft dat per e-mail van 13 januari 2026 aan de notaris laten weten.
Standpunt van de notaris
De notaris heeft zijn standpunt ter zitting kenbaar gemaakt. In de kern komt het standpunt op het volgende neer.
Cliënte dient de door de notaris op 29 december 2025 verstuurde factuur te voldoen. Deze bestaat uit kosten gemaakt wegens ‘de gevoerde bespreking op 20 augustus 2025 en overige daarbij komende werkzaamheden in de periode van 20 augustus tot en met 29 december 2025.’
De notaris heeft cliënte per e-mail van 31 juli bevestigd cliënte te willen bijstaan in haar verzoek en heeft per e-mail van 6 augustus 2025 vervolgens de afspraak voor een eerste gesprek bevestigd en cliënte een brochure met de ‘Order to perform work’ en ‘terms of conditions’ meegestuurd ter informatie. In de brochure stonden de uurtarieven vermeld ‘variërend van € 144,84 tot € 578,38 inclusief BTW of meer, afhankelijk van de positie en ervaring van degene die de werkzaamheden uitvoert en de omstandigheden waaronder’ (vertaald uit de brochure).
Cliënte wist op voorhand dat de notaris niet met gratis half uurtjes werkt. Op de website van de notaris staan duidelijke kostenbrochures. Tijdens het gesprek, dat 50 minuten duurde, is weliswaar geen uurtarief genoemd, maar verwacht mocht worden dat cliënte zou inzien dat huwelijkse voorwaarden en testamenten ingewikkelde materie betreft, waarvoor een tarief aan de bovenkant van de voornoemde bandbreedte mocht worden gehanteerd, temeer nu de notaris zelf het gesprek met cliënte en haar partner heeft gevoerd. Het gesprek betrof een betaalde bespreking, te weten een inhoudelijk gesprek, waarin de persoonlijke situatie van cliënte en haar partner is geïnventariseerd en juridisch advies aan hen is gegeven. Alle kosten met betrekking tot het gesprek en de in verband daarmee verrichte werkzaamheden, vooraf en naderhand verricht – van het vooraf naar cliënte toezenden van informatie en vragenformulieren, het boordelen van de ingevulde documenten, het aanmaken van een dossier tot checken van de persoonsgegevens en alle daarmee gepaard gaande administratieve handelingen – mochten bij cliënte in rekening worden gebracht.
De notaris verzoek de commissie de klacht van cliënte ongegrond te verklaren.
Beoordeling van het geschil
De commissie overweegt het volgende.
Op grond van de ‘Brochure Spelregels voor notaris en consument’ is onder 1.1 en 3.1 tot en met 3.3 bepaald dat de notaris verplicht is om voor het aangaan van de overeenkomst aan te geven welke kosten een cliënt dient te betalen voor de werkzaamheden van de notaris. Cliënte heeft inzake de kosten gesteld dat de notaris voorafgaand aan het eerste gesprek heeft aangegeven dat er kosten aan dit gesprek verbonden konden zijn, maar de notaris niet heeft aangegeven welke kosten dit zouden zijn. De notaris heeft ter zitting benadrukt dat cliënte op basis van de in de brochure vermelde tarieven voldoende over de kosten is geïnformeerd en op basis daarvan zelf een reële inschatting van de kosten had kunnen maken.
Uit hetgeen partijen in dezen over en weer hebben gesteld en hebben ingebracht en als onvoldoende onweersproken hebben gesteld, komt de commissie tot de vaststelling dat de notaris op 20 augustus 2025 een bespreking heeft gevoerd met cliënte van informatieve en adviserende aard dat ongeveer 50 minuten heeft geduurd.
De commissie stelt vast dat uitsluitend sprake is geweest van een oriënterend gesprek van juridische aard tussen partijen en dat van een formele opdracht- of dienstverleningsovereenkomst niet is gebleken.
Verder is gesteld noch gebleken dat de notaris over de kosten van dit gesprek concrete afspraken met cliënte heeft gemaakt en welke kosten die zij voor de werkzaamheden van de notaris kon verwachten. Vervolgens is het de commissie niet gebleken dat de offerte van 1 september 2025 door cliënte is geaccepteerd en dat verdere inhoudelijke werkzaamheden na 20 augustus 2025 door de notaris zijn verricht.
Nu tussen partijen geen overeenkomst tot stand is gekomen, resteert voor de commissie de vraag of cliënte voor het eerste gesprek kosten verschuldigd is en zo ja, wat dan een redelijk bedrag is, nu partijen daaromtrent geen concrete afspraak hebben gemaakt. Immers gesteld noch gebleken is dat de notaris over de kosten van dit gesprek met cliënte heeft gesproken, anders dan door verwijzing naar de eerder toegezonden kostenbrochure. Dat dit bij de notaris nooit eerder heeft geleid tot een discussie over gehanteerd uurtarief – zoals ter zitting door de notaris gesteld – laat naar het oordeel van de commissie onverlet dat de enkele verwijzing naar een kostenbrochure, zonder nadere concretisering, onvoldoende is, temeer nu de daarin vermelde tarieven een ruime marge kennen. De notaris heeft hiermee niet aan zijn informatieplicht voldaan.
Het bezwaar van cliënte ten aanzien van de hoogte van de nota is vooral hierin gelegen dat niet concreet door de notaris is toegelicht welke werkzaamheden tegen welk tarief zouden worden verricht en tot welke kosten dit zou leiden. Een factuur van € 816,75 voor een gesprek was om die reden voor cliënte niet voorzienbaar. Na ontvangst van deze factuur heeft cliënte op 29 december 2025 telefonisch onderhoud met de notaris gehad. Daaruit is gebleken dat een bedrag van € 140,- in rekening is gebracht vanwege het tweemaal controleren van de identiteit van cliënte en haar partner. Echter wat betreft het resterende deel van de declaratie taste cliënte nog in het duister.
Naar het oordeel van de commissie valt de notaris te verwijten dat hij, ter voorkoming van misverstanden over de kosten, deze niet duidelijker heeft gecommuniceerd. Bovendien had hij er verstandig aan gedaan afspraken daarover vast te leggen. Aldus heeft de notaris niet aan zijn informatieplicht voldaan en daarmee niet gehandeld zoals mag worden verwacht van een redelijk bekwame en redelijk handelende notaris. Daarbij neemt de commissie in ogenschouw dat cliënte wel kosten verschuldigd is voor het eerste gesprek, maar dat wordt door haar ook niet betwist.
De commissie zal op grond van het voorgaande overgaan tot het vaststellen van een redelijke vergoeding die cliënte aan de notaris verschuldigd is. De commissie gaat daarbij uit van een gemiddeld tarief, gebaseerd op het gemiddelde van het hoogste en laagste in de brochure vermelde tarief en laat de verdere gedeclareerde werkzaamheden, zoals het aanmaken van een dossier en alle na 20 augustus 2025 gedeclareerde kosten buiten beschouwing, nu cliënte daarvoor geen opdracht heeft gegeven.
Concreet betekent dit dat de notaris recht kan doen gelden op een bedrag van € 364,62 (uitgaande van een uurtarief van € 361,61 exclusief btw, een gespreksduur van 50 minuten en optelling van 21 % btw).
De commissie zal – gelet op hetgeen hiervoor is overwogen – de nota van de notaris matigen tot een bedrag van € 364,62 (inclusief BTW). Hiermee is cliënte naar het oordeel van de commissie voldoende gecompenseerd.
Nu de klacht van cliënte gegrond wordt verklaard, zal de commissie de notaris veroordelen tot vergoeding van het klachtengeld. Bovendien dient de notaris – overeenkomstig het reglement van de commissie – een bijdrage van in de behandelingskosten aan de commissie te voldoen.
Derhalve wordt als volgt beslist.
Beslissing
De commissie oordeelt de klacht gegrond.
Met in achtneming van het bovenstaande wordt het depotbedrag als volgt verrekend. Van het depotbedrag van € 816,75 wordt een bedrag van € 452,13 aan cliënte gerestitueerd en komt een bedrag van € 364,62 (inclusief BTW) toe aan de notaris.
Bovendien dient de notaris overeenkomstig het reglement van de commissie een bedrag van € 52,50 aan cliënte te vergoeden ter zake van het klachtengeld.
Overeenkomstig het reglement van de commissie is de notaris aan de commissie behandelingskosten verschuldigd.
Aldus beslist door de Geschillencommissie Notariaat, bestaande uit de heer mr. A.G.M. Zander, voorzitter, de heer mr. M. de Waal, de heer H.W. Zuur, leden, in aanwezigheid van mevrouw mr. J.M. Bouter – Bijsterveld, secretaris, op 26 juni 2026.